Kepimpinan Islam dari perspektif kenabian dan politik kontemporari

[Islamic leadership from the perspective of prophethood and contemporary politics]

Authors

  • Abang Azlan Abang Ahmad Faculty of Social Sciences and Humanities, Open University Malaysia, Kelana Centre Point, Jalan SS 7/19, Ss 7, 47301 Petaling Jaya, Selangor https://orcid.org/0009-0001-7989-2034
  • Khairul Hamimah Mohammad Jodi Faculty of Social Sciences and Humanities, Open University Malaysia, Kelana Centre Point, Jalan SS 7/19, Ss 7, 47301 Petaling Jaya, Selangor

DOI:

https://doi.org/10.33102/uij.735

Keywords:

Kepimpinan Islam, Tadbir Urus, Politik Kontemporari, Kenabian, Keadilan Sosial , Islamic Leadership, Governance, Contemporary Politics, Prophethood, Social Justice

Abstract

Kepimpinan Islam merupakan aspek penting dalam struktur sosial dan politik masyarakat Muslim, terutama apabila ditinjau melalui dua kerangka utama: tadbir urus institusi dan keadilan global. Artikel ini menampilkan sorotan literatur sistematik bertajuk Kepimpinan Islam dari Perspektif Kenabian dan Politik Kontemporari, dengan tujuan mengenal pasti corak, prinsip dan amalan kepimpinan Islam yang membentuk dasar serta pembangunan sosial dalam konteks moden. Kajian ini berpandukan strategi pencarian lanjutan melalui pangkalan data ProQuest, melibatkan 216 rekod, dengan 47 kajian dipilih berdasarkan kesesuaian tema dan kriteria ilmiah. Analisis tematik menghasilkan tiga kluster utama: kepimpinan Muslim dan dinamika tadbir urus, kepimpinan politik Islam dalam konflik dan Penentangan, serta kepimpinan kenabian dan kerangka keadilan global. Dapatan menunjukkan keberkesanan kepimpinan Islam tidak bergantung semata-mata pada struktur institusi, tetapi turut dipengaruhi nilai moral, keupayaan beradaptasi terhadap tekanan politik, serta strategi pembinaan identiti dan legitimasi. Nilai kepimpinan kenabian seperti belas kasihan, keadilan sosial dan ketelusan berperanan besar dalam membentuk pendekatan inklusif dan lestari. Dalam konteks konflik pula, kepimpinan Islam menonjolkan penyesuaian ideologi dan mobilisasi simbolik bagi mempertahankan komuniti. Artikel ini menegaskan wujud jurang wacana kerana dimensi kenabian, tadbir urus dan politik kontemporari sering dikaji secara terpisah. Justeru, ia berusaha menghubungkan ketiga-tiga dimensi tersebut dalam kerangka analisis menyeluruh, sambil mencadangkan penyelidikan rentas disiplin untuk menilai keberkesanan prinsip kepimpinan Islam dalam era globalisasi dan dasar keadilan sosial kontemporari.

Islamic leadership constitutes a vital aspect of the social and political structure of Muslim societies, particularly when examined through two main frameworks: institutional governance and global justice. This article presents a systematic literature review entitled Islamic Leadership: A Prophetic and Contemporary Political Perspective, aiming to identify the patterns, principles, and practices of Islamic leadership that shape policy and social development in the modern context. The study is guided by advanced search strategies via the ProQuest database, involving 216 records, with 47 studies selected based on thematic relevance and scholarly quality criteria. Thematic analysis generated three main clusters: Muslim leadership and the dynamics of governance, Islamic political leadership in conflict and resistance, and prophetic leadership within the framework of global justice. Findings indicate that the effectiveness of Islamic leadership does not rely solely on institutional structures but is also influenced by moral values, the capacity to adapt to political pressures, as well as strategies of identity construction and legitimacy. Prophetic leadership values such as compassion, social justice, and transparency play a major role in shaping inclusive and sustainable approaches. In the context of conflict, Islamic leadership highlights ideological adaptation and symbolic mobilisation to safeguard communities. This article asserts that there exists a discursive gap as the dimensions of prophethood, governance, and contemporary politics are often studied in isolation. Hence, it seeks to interconnect these three dimensions within a comprehensive analytical framework, while proposing interdisciplinary research to evaluate the effectiveness of Islamic leadership principles in the era of globalisation and contemporary social justice policies.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Abdullah, S. R. (2020). Faktor kecekapan tadbir urus dalam pengurusan pembiayaan harta wakaf produktif di Malaysia. Jurnal Tuah 1, 117-127.

Adanan Mat Junod, & Khairunneezam Mohd Noor. (2012). Kerangka integriti kepimpinan Islam: Pengajaran daripada model kepimpinan Rasulullah SAW. International Conference on Islamic Leadership-2 (ICIL).

Dedi, B., Murdiono, K., Theo, K., Taruki, T., & Franszedha, T. I. (2021). Menyiasati Islamofobia di Barat. Perspektif, 16(1). https://doi.org/10.69621/jpf.v16i1.19

Hamoud, T., & Naser-Najjab, N. (2023). Socialising Hamas: Evaluating the structural political developments in the Islamic Palestinian Resistance Movement as a ruling authority between 2006-2017. In PQDT - Global. https://www.proquest.com/dissertations-theses/strong-socialising-hamas-evaluating-structural/docview/3172948159/se-2?accountid=48462

Hamzah, S. Bin, & Zakaria, N. (2022). Critical success factors in the development of Malaysian Islamic marriage management system. In PQDT - Global. https://www.proquest.com/dissertations-theses/critical-success-factors-development-malaysian/docview/3171078076/se-2?accountid=48462

Hanim, A., Hamid, A., Zamir, D. M., & Sharif, M. (2020). Gaya kepimpinan Islam: Gaya kepimpinan baharu dalam kalangan pengetua. International Journal of Education and Pedagogy (IJEAP), 2(2).

Hasan, M. A., Jaafar, M. A., Mokhtar, A. I., Puteh, A., Aini, Z., & Ghani, M. Z. A. (2014). Kepimpinan dalam kisah Nabi Sulaiman AS dengan Hudhud. Al-Hikmah, 6(2) 119-128.

Indra Fauzan, M., & Nidzam Sulaiman, M. (2019). Transisi kepimpinan dalam Islam: Analisis terhadap cara pemilihan Khulafa' Al-Rasyidin. Jurnal Hadhari, 11(2) 245-265.

Khodr, S. M., & Elamin, M. (2023). Leadership practices of Prophet Muhammad (PBUH) in conflict resolution, and its relevance to United Nations Sustainable Development Goal 16. In PQDT - Global. https://www.proquest.com/dissertations-theses/leadership-practices-prophet-muhammad-pbuh/docview/2845449975/se-2?accountid=48462

Mekawi, Y. S., Cavaillé, C., & Tessler, M. A. (2025). Facing Janus: Local government, Muslim leadership and mosque regulation in Europe. In ProQuest Dissertations and Theses. https://www.proquest.com/dissertations-theses/facing-janus-local-government-muslim-leadership/docview/3203066151/se-2?accountid=48462

MOSTI. (2021). Dasar Sains, Teknologi dan Inovasi Negara (2021-2030). MOSTI, Malaysia.

Muksin, F. M. (2018). Konflik politik pada novel Hanum: Analisis wacana kritis. Gramatika: Jurnal Ilmiah Kebahasaan dan Kesastraan, 6(2), 125–136

Nor Shaidayani Samah, & Abd Ghafar Don. (2020). Faktor regresif dan defensif integriti dalam kepimpinan Islam. BITARA International Journal of Civilizational Studies and Human Sciences, 3(3) 141-151.

Rehman, M. A. H., & Neville, R. C. (2022). Islam, nationalism, and emancipation: The formation of modern Islamic political theology in colonial India, 1857-1947: A semiotic analysis. In ProQuest Dissertations and Theses. https://www.proquest.com/dissertations-theses/islam-nationalism-emancipation-formation-modern/docview/2642875970/se-2?accountid=48462

Rhein, C. M., & De Vos, P. (2021). Early modern Moriscos: Development of the Crypto-Islamic identity in the Iberian Peninsula. In ProQuest Dissertations and Theses. https://www.proquest.com/dissertations-theses/early-modern-moriscos-development-crypto-islamic/docview/2572571533/se-2?accountid=48462

Setyawan, E., & W. S., D. R. (2022). Mimikri, hibriditas, dan ambivalensi dalam cerpen "Kita Gendong Bergantian" karya Budi Darma: Kajian pascakolonial. Alayasastra, 18(1) 43-60. https://doi.org/10.36567/aly.v18i1.899

Shatara, L. H., & Maslin-Ostrowski, P. (2022). Muslim women leading Islamic schools in the United States: Their story. In ProQuest Dissertations and Theses. https://www.proquest.com/dissertations-theses/muslim-women-leading-islamic-schools-united/docview/2677044116/se-2?accountid=48462

Siti Khadijah Mohd Zin, & Ahmad Marzuki Mohammad. (2017). Elemen kerohanian melalui kepimpinan Islam dalam organisasi pendidikan menjana pembangunan ummah. Prosiding Persidangan Antarabangsa Kelestarian Insan 2017 (INSAN2017), 2017(November).

Suraiya Ishak. (2011). Model kepemimpinan etika berlandas sirah Nabi Muhammad SAW. Jurnal Hadhari, 3(2) 23-44.

Suwondo, T. (2017). Kajian wacana sastra pascakolonial dan pembangunan karakter bangsa. JENTERA: Jurnal Kajian Sastra, 3(2) 95-105. https://doi.org/10.26499/jentera.v3i2.440

Wan Mohamad, W. R. H., & Siren, N. R. (2020). Islamofobia dalam filem Barat: Analisis kritis dalam filem American Sniper dan 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi. Journal of Usuluddin, 48(2) 57-94. https://doi.org/10.22452/usuluddin.vol 48 no 2.3

Published

2026-03-31

How to Cite

Abang Ahmad, A. A., & Mohammad Jodi, K. H. (2026). Kepimpinan Islam dari perspektif kenabian dan politik kontemporari: [Islamic leadership from the perspective of prophethood and contemporary politics]. Ulum Islamiyyah, 38(01), 142–154. https://doi.org/10.33102/uij.735